پیام ۱۴۸

ارزش محبت در آموزه های اسلامی

با توجه به آثار و نتایج مثبت و سازندۀ محبت بین قلوب پاک و با ایمان، در تعالیم اسلامی توجه خاصی به آن مبذول شده و به ایجاد الفت بین مؤمنین و پیدایش پیوند قلبی بر اساس مهر و محبت تأکید فراوان شده است. ذیلاً به مواردی از آن اشاره می‌کنیم:

پیامبر اکرم  (ص) فرموده است:

«اَلَا وَ اِنّ وُدَّ المُؤمِنِ، مِن اَعظَمِ سَبَبِ الایمَانِ.» (بحارالانوار، 74/281)

آگاه باشید که مودّت و دوستی مؤمن، از بزرگ‌ترین عوامل ایمان است.

از همین یک جمله ـ که به صورت‌های مختلف در تعالیم اسلامی تکرار شده است ـ می‌توان دریافت که محبّت و عاطفه از ارکان ایمان است و لازمۀ رُشد و تقویت ایمان، رشد عاطفی (بر حول محور حق) و ایجاد پیوند قلبی با اهل ایمان است.

باز از آن حضرت است که :

«المُؤمِنُ مَألَفَة»

مؤمن الفت‌گیرنده است.

یا :

«خَیرُ المُومِنینَ مَن کَانَ مَألَفَهً لِلمُؤمِنینَ، وَ لَا خَیرَ فیمَن لَایُوء لَفُ وَلَا یَاء لِفُ.»

(بحارالانوار، 75/265)

بهترین مؤمنین کسی است که با مؤمنین الفت بپذیرد، و خیری نیست در کسی که نه با او الفت می‌گیرند، نه با کسی الفت می‌گیرد.

امام جعفر صادقu فرموده است:

«مِن حُبِّ الرَّجُلِ دینَهُ، حُبُّهُ اَخَاهُ» (بحارالانوار، 74/279)

لازمه دوست داشتن دین، دوست داشتن برادر دینی است.

حضرت رسول اکرم (ص)  می‌فرمایند:

از دو نفری که در راه خدا همدیگر را دوست می‌دارند، آن‌که دیگری را بیشتر دوست می‌دارد، برتر است. (کنزالاعمال، خ 2464)

در حدیث قدسی است که:

«وَجَبَت مَحَبّتی لِلمُتحابّینَ فِیَّ، وَالمُتَجَالِسینَ فِیَّ، وَالمُتَبَاذِلینَ فِیَّ، وَالمُتَزاورینَ فِیَّ.»

واجب شد محبت من بر کسانی که برای من با یکدیگر دوستی کنند، و برای من با یکدیگر مجالست کنند، و به یکدیگر عطا دهند، و به زیارت یکدیگر روند.

(اخلاق محتشمی، محقق طوسی، صفحه 353)

امام صادق (ع) می‌فرمایند:

کسانی که در راه خدا همدیگر را دوست می‌دارند و محبت هم را در دل دارند (یعنی محبت آن ها جنبه الهی دارد و آلوده به شوائب نیست) در روز قیامت بر منابری از نور قرار می‌گیرند. نور بدن‌ها و منابر آنان همه چیز را نورانی می‌کند و آنان بدین وسیله شناخته می‌شوند. پس در مورد آنان گفته می‌شود:

«هَؤلَاءِ المُتحَابُّونَ فِی اللهِ.» (بحارالانوار، 74/399) 

یعنی اینان کسانی هستند که به خاطر خدا همدیگر را دوست می‌داشتند.

و بالاخره، در حدیث تکان دهنده‌ای از رسول خدا (ص)  می‌توان اهمیت محبت و دوستی بین مؤمنین را دریافت، آن‌جا که می‌فرمایند:

«وَالَّذی نَفسی بِیَدِهِ لَاتَدخُلُونَ الجَنَّة حَتَّی تُؤمِنُوا وَلَا تُؤمِنُوا حَتَّی تَحابُّوا.»

سوگند به آن‌که جانم به دست اوست، وارد بهشت نمی‌شوید مگر این‌که ایمان بیاورید، و ایمان نمی‌آورید مگر این‌که همدیگر را دوست بدارید.

(آداب تعلیم و تعلّم در اسلام، شهیدثانی، صفحه 458)