پیام های پیامبر(ص)

پیام ۱۱۱

صلح طلبی

در سال هشتم هجری پیامبر(ص) ارتشی از مدینه بسیج نمود و مکه را فتح کرد و بت‌ها را در هم کوبید. پس از فتح مکه سخت‌ترین دشمنان خود را عفو کرد. حتی زن کافری را که با تهیه غذای مسموم، توطئه قتل رسول خدا(ص) را چیده بود، بخشید.

یکی از سران بت پرست به نام صفوان که از قبیله بنی امیه بود به شهر جده که در چند فرسخی مکه است، فرار کرد. برخی نزد رسول خدا آمدند و برای او امان‌نامه‌ای درخواست کردند. پیامبر(ص) عمامه خود را برای او فرستاد تا با این نشانه در امان باشد و به مکه وارد شود. صفوان از جده برگشت و خدمت پیامبر اکرم (ص) رسید و گفت: دو ماه به من مهلت بدهید تا فکر کنم. پیامبر چهار ماه به او مهلت داد. صفوان که در بعضی آمد و رفت‌ها همراه و در کنار رسول خدا (ص) قرار می‌گرفت، جذب این مکتب و رهبر شد و با اختیار اسلام را پذیرفت.

در آیه ششم سوره توبه درباره امان دادن به دشمن و پناهندگی او سخن به میان آمده و در فقه اسلامی نیز ضمن مباحث جهاد بحثی درباره امان دادن مطرح است، که نقل آن در این‌جا ضرورتی ندارد.

 سیره پیامبر(ص) در پذیرش صلح

پیامبر اسلام (ص) از طرف خداوند مأمور شد که اگر دشمنان به صلح تمایل داشتند تو نیز تمایل نشان بده.

وَإِن جَنَحُواْ لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا (انفال:61)

اسلام جنگ طلب نیست و از قدرت خود سوءاستفاده نمی‌کند و از پیشنهاد صلح استقبال می‌کند، ولی باید مسلمانان در مرحله‌ای از قدرت باشند که پیشنهاد صلح از سوی دشمن باشد وَإِن جَنَحُواْ...و قبول یا رد پیشنهاد از اختیارات رهبر اسلام است، نه مردم «فانجح» و نفرمود «فانجحوا».

ولی چون احتمال می‌رود که پیشنهاد صلح صادقانه نباشد، نیاز به توکل بر خداست «و توکّل علی الله» همان گونه که حضرت علی (ع) به مالک اشتر می‌نویسد:

«لاَ تَدْفَعِنَّ صُلْحاًً دَعَاکَ اِلَیْهِ عَدُوِّکَ وَ لکِنَّ الْحَذَرَ الْحَذَرَ مِنْ عَدُوُّکَ بَعْدَ صُلْحِهِ فَانَّ الْعَدُوَّ رُبَّما قَارِبَ لِیَتَغفَّلَ».

صلح پیشنهادی دشمن را رد نکن، ولی پس از صلح هوشیار و از نیرنگ دشمن بر حذر باش؛ زیرا گاهی نزدیکی دشمن برای غافلگیر کردن است.